Προετοιμασία κοινής παρέμβασης στον ΟΗΕ για το τουρκολιβυκό μνημόνιο
Η ενημέρωση της 26ης Οκτωβρίου περιέγραφε συντονισμό Ελλάδας, Κύπρου, Αιγύπτου, ΗΑΕ και Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Κοινή δήλωση για την επικύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου θαλάσσιων ζωνών προετοίμαζαν Ελλάδα, Κύπρος, Αίγυπτος, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και Ευρωπαϊκή Ένωση, σύμφωνα με πληροφορίες της ΕΡΤ που μεταδόθηκαν στις 26 Οκτωβρίου 2026. Ο Γιώργος Γεραπετρίτης βρισκόταν στη Νέα Υόρκη και αναμενόταν να παρουσιάσει τη δήλωση έξω από την αίθουσα του Συμβουλίου Ασφαλείας.
Η διπλωματική κίνηση συνδεόταν με την απόφαση του κοινοβουλίου της ανατολικής Λιβύης, στις 20 Οκτωβρίου, να επικυρώσει τη συμφωνία που είχε υπογραφεί με την Τουρκία το 2019. Η σχεδιαζόμενη παρέμβαση θα εξέφραζε αντίθεση στο μνημόνιο και ανησυχία για την ειρήνη, την ασφάλεια και τη σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο.
Κατά την ίδια ενημέρωση, οι πέντε πλευρές θα υπογράμμιζαν το διεθνές δίκαιο και τη Σύμβαση του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας ως πλαίσιο οριοθέτησης. Θα υποστήριζαν ότι συμφωνίες που αγνοούν θεμελιώδεις διεθνείς κανόνες δεν θίγουν δικαιώματα τρίτων κρατών και θα χαρακτήριζαν το μνημόνιο παράνομο, άκυρο και χωρίς έννομα αποτελέσματα έναντι τρίτων. Η αποδοχή τέτοιων συμφωνιών, κατά αυτή τη θέση, δημιουργεί επικίνδυνο προηγούμενο.
Η Αθήνα επρόκειτο να επαναλάβει την προτίμησή της στη διπλωματική επίλυση και την ετοιμότητα διαπραγματεύσεων με τη Λιβύη. Διατηρούσε τη θέση ότι το μνημόνιο παραβλέπει δικαιώματα ελληνικών νησιών και δεν δεσμεύει τρίτες χώρες. Πρόκειται για τις θέσεις των εμπλεκόμενων πλευρών, όχι για αναφορά σε νέα διεθνή δικαστική απόφαση.
Ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες, απαντώντας νωρίτερα σε ερώτηση για παραβιάσεις μέσω συμφωνιών θαλάσσιας οριοθέτησης, είχε χαρακτηρίσει μη αποδεκτό οτιδήποτε δεν συμβιβάζεται με τη Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας. Αντιδράσεις στην επικύρωση καταγράφονταν από Ελλάδα, Αίγυπτο και ΕΕ και, σύμφωνα με την ΕΡΤ, από τις ΗΠΑ.
Η συμμετοχή Αιγύπτου και ΗΑΕ παρουσιαζόταν ως σημαντική λόγω του ρόλου τους στη Λιβύη, ενώ η ΕΕ έδινε ευρωπαϊκή διάσταση στην παρέμβαση. Η επιδίωξη ήταν να καταδειχθεί ότι οι αντιρρήσεις υπερβαίνουν την Ελλάδα και την Κύπρο.
Παράλληλα ο υπουργός Εξωτερικών προήδρευσε στη συνεδρίαση για τα παιδιά στις ένοπλες συγκρούσεις. Υπογράμμισε ότι η προστασία τους δεν είναι διαπραγματεύσιμη και ζήτησε συγκεκριμένη δράση πέρα από διακηρύξεις, με αφορμή τα στοιχεία για τις συνθήκες σε εμπόλεμες περιοχές.
Στο πρόγραμμα της ελληνικής αντιπροσωπείας προβλεπόταν την Τρίτη συνεδρίαση για «Γυναίκες, Ειρήνη και Ασφάλεια» υπό τον κ. Γεραπετρίτη, την Τετάρτη συνάντησή του με τον κ. Γκουτέρες και την Πέμπτη τελευταία από τις τρεις συνεδριάσεις, για ελεύθερη ναυσιπλοΐα και αναδυόμενες τεχνολογίες, με προεδρεύοντα τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη. Η καταγραφή αφορά τις τότε προγραμματισμένες επαφές και δεν τις μετατρέπει σε ήδη ολοκληρωμένα γεγονότα.
Αρχικό ρεπορτάζ: KorinthosTV.