Στα βράχια της Ζάχολης η Καταφυγιώτισσα: ιστορία, πρόσβαση και οι πληγές του 2024
Η Μονή Καταφυγίων στην ορεινή Κορινθία συνδέεται με την τοπική παράδοση προστασίας των κατοίκων και με έναν ναό που χρονολογείται στο 1782.
Περίπου 40 μέτρα κάτω από τον δρόμο, σε απόκρημνη θέση κοντά στη Ζάχολη της ορεινής Κορινθίας, βρίσκεται η Παναγία Καταφυγιώτισσα. Η Μονή Καταφυγίων διακρίνεται για τον τρόπο με τον οποίο η κατασκευή έχει ενταχθεί στον μεγάλο βραχώδη όγκο: ο μικρός θρησκευτικός χώρος εμφανίζεται σχεδόν ως προέκταση του φυσικού αναγλύφου.
Τα περάσματα, οι διαδρομές ανάμεσα στα τμήματα του συγκροτήματος και τα λαξευμένα στον βράχο σκαλοπάτια διαμορφώθηκαν σταδιακά, καθώς ο χώρος επεκτεινόταν. Σημαντική για την προσέγγισή του ήταν η εργασία σύνδεσης του ναού με τον δημόσιο δρόμο το 1969. Η ίδια η δυσπρόσιτη θέση του μνημείου εξηγεί την ιδιαίτερη σχέση της αρχιτεκτονικής του με το τοπίο και την αίσθηση απομόνωσης και περισυλλογής που περιγράφεται στην παρουσίασή του.
Σύμφωνα με πληροφορίες του Δήμου Ξυλοκάστρου–Ευρωστίνης, η κατασκευή του ναού τοποθετείται στο 1782. Η ονομασία παραπέμπει στην περιοχή «Καταφύγια» και στη χρήση της ως τόπου προστασίας. Η τοπική παράδοση συνδέει τις σπηλιές και τις φυσικές κοιλότητες των βράχων με κατοίκους της Ζάχολης οι οποίοι κατέφευγαν εκεί κατά την Τουρκοκρατία για να αποφύγουν διωγμούς.
Σε αυτή την αφήγηση, ο χώρος αποτέλεσε ταυτόχρονα ασφαλές καταφύγιο και τόπο διατήρησης της πίστης. Η αφιέρωσή του στην Παναγία εκφράζει τον συμβολισμό της προστασίας και της ελπίδας για την κοινότητα. Η επιλογή απόμακρων φυσικών θέσεων συνδέεται επίσης με τη μοναστική ανάγκη για προσευχή και πνευματική ζωή.
Η νεότερη ιστορία του μνημείου περιλαμβάνει σοβαρή καταστροφή από τη μεγάλη πυρκαγιά στην Κορινθία τον Σεπτέμβριο του 2024. Οι ζημιές στην Καταφυγιώτισσα προστέθηκαν στις επιπτώσεις εκείνης της φωτιάς, αναδεικνύοντας την ανάγκη προστασίας και αποκατάστασης της θρησκευτικής και πολιτιστικής κληρονομιάς.
Η παρουσίαση του Point Of View GR αναδεικνύει τον συνδυασμό του ναού με το ορεινό περιβάλλον και τη γειτονική Ζάχολη, γνωστή και ως Ευρωστίνα. Η περιήγηση στην περιοχή προσφέρει επαφή με την ιστορία και την τοπική παράδοση, πέρα από τη θέα του ίδιου του βραχώδους μνημείου.
Αρχικό ρεπορτάζ: KorinthosTV.